Fikirlerden Etkiye: Daha İyi Bir Dünya İçin Yapay Zekâ Çözümleri Üreten Gençler
Türkiye’den doğan küresel öğrenci ve toplum işbirliği girişimi
2027 yılında 24. Yılını kutlayan Uluslararası Martılar Projeleri, yapay zekâ (YZ) ve YZ destekli süreçlere güçlü bir odaklanmayla yeniden tasarlanmıştır.
Projenin temel amacı: gençleri, akademisyenleri ve toplumun farklı kesimlerini günümüzün ve geleceğin sorunlarına yönelik etik, sürdürülebilir, yenilikçi ve uygulanabilir çözümler geliştirmek üzere bir araya getirmektir.
PROJE YÖNETİMİ VE KOORDİNASYON
Proje sürecinin tasarımı, sürekli geliştirilmesi ve koordinasyonu
Prof. Dr. Hayal Köksal tarafından yürütülmektedir.
Proje yönetimi; YİMEDER (Yenilikçi İMECE Derneği) ve
WCTQEE (Eğitimde Mükemmellik Dünya Konseyi) – Türkiye Genel Direktörlüğütarafından “Hayal Köksal Networking” çatısı altında gerçekleştirilmektedir.
DESTEKLEYEN KURUMLAR
İstanbul Kent Üniversitesi • YİMEDER • WCTQEE—Türkiye Genel Direktörlüğü • Human Dignity & Humiliation Studies Network • World Dignity University Initiative • Nepal QUEST • Tria Bilişim • İNGED Q-ELT • Women’s Federation for World Peace International (WFWPI) • Global Collaboration for Early Childhood Education & Research (GCECER)
PROJENİN AMACI
• Yapay zekânın yararlarını ve olası risklerini araştırarak toplumsal farkındalık oluşturmak.
• Disiplinlerarası iş birliği (= İMECE) yoluyla yenilikçi ve uygulanabilir projeler geliştirmek.
• Sürdürülebilirlik, eşitlik ve etik ilkelerini proje sürecinin bütün aşamalarına taşımak.
• Gençlere ve toplum üyelerine ekip çalışmasına dayalı problem çözme yöntemlerini ve bilimsel kalite araçlarını İMECE Halkaları yöntemiyle öğretmek.
İMECE Halkaları, 2005 yılında Türkiye Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması’nda Dünya Bankası Ödülü kazanmış bir yöntemdir. Türkiye Bilişim Derneği’nce 2 kez, WCTQEE bir kez ödüllendirilmiştir.
Bugüne kadar bu yöntemle 5.000’den fazla proje yürütülmüştür.
KİMLER KATILABİLİR?
🐦 BİLİŞİMCİ Martılar (ICT Seagulls)à Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul ve Lise öğrencileri ile öğretmenleri. Tüm okul öncesi eğitim kurumları da kapsama dahildir.
🐦 LİDER/ÖNCÜ Martılar (Leading Seagulls)à Ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri
🐦 TOPLUM Martıları (Community Seagulls)à Genç profesyoneller, yerel girişimciler, deneyimli iş insanları, STK temsilcileri ve yerel yönetimler
Kapsayıcılık: Engelli bireylerin bütün kategorilerde projelere katılımı özellikle teşvik edilmektedir. Engelli bireylerle çalışan STK’ların projelere katılımı ayrıca desteklenmektedir.
2027’NİN ANA TEMALARI
1. YZ ve İKLİM EYLEMİ à Fikirlerden Etkiye:
Yapay zekâ ve kolektif eylem yoluyla yerel iklim sorunlarına çözüm üretmek.
2. TEKNOLOJİ, GÜÇLENME VE YENİ NESİL LİDERLİK à Kendi Alanınızda YZ’yi Etik Olarak Nasıl Kullanabilirsiniz?
Her disiplin kendi alanındaki sorunları YZ etik ve sorumlu kullanımı perspektifiyle ele alabilir.
3. AI FOR HER à Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi ve Kadınların Güçlendirilmesi
Yapay zekâ ve kolektif zekâ olanaklarından yararlanarak kadına yönelik şiddetin önlenmesine ve kadınların güçlenmesine yönelik çözümler geliştirmek.
LİDER/ÖNCÜ MARTILAR (ÜNİVERSİTE PROJELERİ)
Amaç:
Üniversitelerin bütün fakültelerinden öğrencileri, Yapay Zekâ ve sürdürülebilir yaşam da dâhil olmak üzere günümüzün küresel sorunlarına yaratıcı ve bilimsel çözümler geliştirmek üzere bir araya getirmek.
Projeler, 23 yıllık Martılar kolektif eylem ve İMECE kültürü üzerine kurulmakta ve kalite döngüsü yaklaşımı olarak PUKÖ/PDCA – Planla, Uygula, Kontrol Et, Önlem Al anlayışıyla yürütülmektedir.
Önerilen disiplinler:
Eğitim Bilimleri • Eğitim Teknolojileri • Bilgisayar ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği • Gıda ve Çevre Mühendisliği • Mekatronik • Mimarlık ve Tasarım • Peyzaj Mimarlığı • Fizik • Kimya • Matematik • Psikoloji • Sosyoloji • Tarih • Edebiyat • Arkeoloji • Felsefe • Yönetişim • Sosyal Girişimcilik • Liderlik • Tıp • Eczacılık • Halk Sağlığı • Engellilik Çalışmaları • Yaşlı Bakımı • Güzel Sanatlar • Hukuk • İletişim • Spor Bilimleri ve diğer alanlar.
İMECE HALKASI (EKİP, KÜME, ÇALIŞMA GRUBU, vb.)
Her ekip için önerilen yapı:
5–10 öğrenci + 1–2 akademik danışman + tercihen bir dış paydaş
Dış paydaş: STK temsilcisi, yerel yönetici, sanatçı, mühendis veya ilgili başka bir uzman olabilir.
Farklı fakültelerden öğrencilerin oluşturduğu disiplinler arası ekipler özellikle teşvik edilmektedir.
PROJE SÜRECİ
1. KAYIT VE BAŞLANGIÇ EĞİTİMİ
Ekim–Aralık 2026 | 3 ay
Ekiplerin oluşturulması ve kayıt işlemleri gerçekleştirilir.
Başlangıç eğitimlerinin tarih ve yerleri Koordinatör Prof. Dr. Hayal Köksal ile birlikte belirlenir.
Eğitimlerde Martılar Projesi’nin tarihçesi, sürdürülebilir yaşam ilkeleri ve proje yönetimi ele alınır.
Eğitimler Zoom üzerinden veya yüz yüze gerçekleştirilebilir.
2. PLANLAMA VE VERİ TOPLAMA
Ocak–Şubat 2027 | 2 ay
Ekipler problem analizi ve literatür taraması yapar.
Planlama, PUKÖ döngüsünün ilk adımıdır ve kalite araçlarıyla desteklenir.
3. PROJE GELİŞTİRME
Mart–Mayıs 2027 | 3 ay
Ekipler PUKÖ döngüsünün diğer aşamalarını gerçekleştirir:
Uygula → Kontrol Et → Önlem Al
Süreç boyunca bilimsel kalite araçlarından yararlanılır.
4. MENTÖRLÜK VE DESTEK
Süreç boyunca – zorunluà Rehberli (Guided) çalışma proje koordinatörü Prof.Dr. Hayal Köksal ile ihtiyaç durumunda ve belli zamanlarda yürütülür. Katılım zorunlu olup değerlendirme sürecini etkiler.
Süreç boyunca – isteğe bağlıà
Proje koordinatörü Prof. Dr. Hayal Köksal, ilgili alanın akademisyenleri, mühendisler, sanatçılar, STK’lar ve diğer uzmanlar ekipleri destekleyebilir.
5. SUNUM VE PAYLAŞIM
Haziran 2027 | 1 ay
Projeler;
• PPT sunumu
• kısa film
• web sitesi veya blog
gibi dijital çıktılarla paylaşılır.
Projeler sergilenir ve jüri üyeleri tarafından değerlendirilir.
6. DEĞERLENDİRME
Temmuz–Ağustos 2027 | 2 ay
Değerlendirme üç aşamalıdır:
• Genel Koordinatör tarafından başlangıç değerlendirmesi.
• %50 Akran Değerlendirmesi (Verilen kriterler doğrultusunda, zamana uyarak)
• %50 Uluslararası Jüri Değerlendirmesi
7. ÖDÜL, ÇIKTI VE YAYGINLAŞTIRMA
Eylül–Ekim 2027 | 2 ay
Ödül kategorileri arasında;
En iyi ulusal ve uluslararası Proje, En iyi yaş kategorisindeki proje, En İyi Disiplinlerarası Proje, En Yaratıcı YZ Çözümü, Sosyal Etki Özel Ödülü ve diğer özel kategoriler yer alır.
Başarılı ekipler çevrim içi törenlerde veya uluslararası toplantılarda sertifikalarını alırlar.
Seçilen projeler Uygulanabilir Projeler Kitapçığında ve dijital katalogda yayımlanır.
DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ
Projeler aşağıdaki temel ölçütler çerçevesinde değerlendirilir:
• Yaratıcılık ve yenilikçilik
• Disiplinlerarası yaklaşım ve İMECE kültürüne katkı
• Etik, sosyal ve çevresel etki
• Uygulanabilirlik ve sürdürülebilirlik
• Toplam Kalite Yönetimi ilkelerine uygunluk
MARTI İMECE OKUMA SETİ
“Bilişimci Martılar Projeleri” bir proje yarışması değil, bir öğrenme, iş birliği ve ortak üretim sürecidir.
Katılımcıların İMECE yaklaşımını, proje tabanlı öğrenmeyi ve insan merkezli eğitim anlayışını daha iyi tanımaları amacıyla aşağıdaki eserlerin proje sürecinde temel okuma kaynağı olarak edinilmesi ve değerlendirilmesi önerilmektedir. İlk kitap sadece Yenilikçi İmece Derneği’nden edinilebilir:
📘 1. İmece ile Yeniden Köy Enstitüleri (2016)
Dr. Hayal Köksal
Detay Yayıncılık (Bu kitap sadece YİMEDER’de bulunmaktadır. Dernekten istenmesi rica olunur.)
📘 2. Proje Tabanlı Eğlenceli Sınıf Yönetimi (2022)
Doç. Dr. Hayal Köksal
Nobel Yayıncılık
📘 3. İmece ile Dünya Barışı (2026)
Prof. Dr. Hayal Köksal
Nobel Yayıncılık
Bu eserler, Martılar Projeleri’nin İMECE, proje tabanlı öğrenme, insan onuru, barış, iş birliği ve sürekli gelişim anlayışının daha derinlemesine anlaşılmasına destek olmak üzere önerilmektedir. Gereksinim duyulduğunda konuyla ilgili makale önerileri de yapılacaktır.
BAŞVURU VE TARİHLER
Kayıt ve proje başvuruları:
1 Ekim 2026 – 11 Ocak 2027
Başvurular Hayal Köksal Networking aracılığıyla gerçekleştirilecektir.
İletişim: Prof. Dr. Hayal KÖKSAL
hayal@yimeder.org.tr hayal@hayalkoksal.com koksalhayal@gmail.com
Tel: +90 212 341 26 02 GSM: +90 532 373 8487
Proje bilgileri: www.bilisimcimartilar.com
ULUSLARARASI İMECE’YE DAVET
K-12 okullarını, üniversiteleri, eğitimcileri, öğrencileri, STK’ları, toplum kuruluşlarını, profesyonelleri ve yerel paydaşları Uluslararası Bilişimci Martılar 2027’ye katılmaya davet ediyoruz.
Yerel sorunlarınızı, fikirlerinizi, bilginizi, yaratıcılığınızı ve genç yenilikçilerinizi uluslararası bir öğrenme ve iş birliği topluluğuna taşıyın.
İMECE ile birbirimizden öğrenelim, disiplinler ve kültürler arasında birlikte çalışalım ve fikirleri toplumsal etki yaratan uygulanabilir projelere dönüştürelim.
BİRLİKTE ÖĞRENELİM- BİRLİKTE ÜRETELİM