23 Yıllık Uygulama, Bir Yükselen Çerçeve
Yirmi yılı aşkın süredir, Uluslararası Bilişimci Martılar Projeleri, anlamlı öğrenmenin iş birliği, çeşitlilik ve paylaşılan sorumluluk yoluyla geliştiğini göstermiştir.
IMECE Bildirgesi, Yapay Zeka çağına yönelik bu uzun süredir devam eden eğitim deneyiminin teorik temellerini ifade etme girişimidir.
İMECE BİLDİRGESİ (Yönetici Özeti – Taslak)
Yapay Zekâ Çağında İnsan Merkezli İşbirlikçi Zekâ İçin
Dünyanın karşı karşıya olduğu iklim krizi, eşitsizlik, toplumsal kutuplaşma, sürdürülebilirlik ve yapay zekânın dönüştürdüğü eğitim sistemleri gibi karmaşık sorunlar, bireysel başarı odaklı yaklaşımların ötesine geçmeyi zorunlu kılmaktadır.
Bu kavramsal çalışma, Anadolu’nun yüzyıllardır yaşattığı İMECE kültürünü, yapay zekâ çağının gereksinimleri doğrultusunda yeniden yorumlamaktadır.
İMECE yalnızca birlikte çalışmak değildir.
İMECE;
- ortak amaç etrafında birleşmeyi,
- farklı bilgi ve yetenekleri bir araya getirmeyi,
- karşılıklı güveni,
- etik sorumluluğu,
- ortak öğrenmeyi,
- birlikte üretmeyi,
- birlikte değerlendirmeyi,
- birlikte gelişmeyi ifade eden insan merkezli bir iş birliği kültürüdür.
Bu bildirge, Collaborative Intelligence (İşbirlikçi Zekâ) kavramını İMECE geleneğiyle ilişkilendirerek yeni bir kavramsal çerçeve önermektedir.
Bu yaklaşıma göre yapay zekâ, insanın yerini alan bir teknoloji değil; insanların birlikte düşünmesini, üretmesini ve sorun çözmesini güçlendiren bir ortak olarak değerlendirilmelidir.
Bu nedenle geleceğin eğitim sistemlerinin temel amacı yalnızca bireysel yapay zekâ okuryazarlığı geliştirmek değil; yapay zekâ destekli insan merkezli işbirlikçi zekâyı geliştirmek olmalıdır.
Bu çalışma, İMECE’yi tarihsel bir kültürel miras olmanın ötesinde;
- bir eğitim modeli,
- bir sosyal yenilik,
- bir araştırma çerçevesi,
- bir liderlik anlayışı
- ve yapay zekâ çağında sürdürülebilir toplumsal gelişim için uygulanabilir bir yaklaşım
olarak yeniden tanımlamaktadır.
Bu bildirge, gelecekte geliştirilecek kuramsal ve uygulamalı çalışmalar için başlangıç niteliğinde bir kavramsal belge olarak hazırlanmıştır.
Önerilen Atıf:
Köksal, H. (2026). İMECE Bildirgesi: Yapay Zekâ Çağında İnsan Merkezli İşbirlikçi Zekâ İçin (Sürüm 1.0). Concept Paper. İstanbul Kent Üniversitesi / YİMEDER /WCTQEE-TR.
